پوختە د سەردەمەکیدا کو قەیرانێن ژینگەهی بووینە هەڕەشەیەکا جیهانی، ئەڤ ڤەکۆلینە، ل سەر بنەمایێ چارچووڤەیێ زمانڤانییا ژینگەهی (Ecolinguistics)، شڕۆڤەکرنەکا زمانڤانییا ژینگەهی بۆ ئەو 'چیرۆکێن ژینگەهی یێن ئەم ل گەل دژین' دکەت یێن کو د زنجیرە پەرتووکێن 'کارامەیی' دا ل هەرێما کوردستانێ دهێنە ئاڤاکرن". ب شڕۆڤەکرنا سێ نموونەیێن هەلبژارتی ژ قۆناغێن خواندنا بنەرەتی (پۆلێن 2، 5، 8) و ب بکارهینانا ئاڵاڤێن شڕۆڤەکرنێ یێن ئاران ستیبی (وەکو چارچووڤەکرن، ژێبرن و میتافۆر)، ڤەکۆلین دگەهیتە ئه‌وی ئەنجامێ کو گۆتارا پەروەردەیی یا فەرمی ب شێوەیەکێ سیستەماتیک سێ چیرۆکێن سەرەکی یێن ئایدۆلۆژی ڤەدگێڕیت: ئێک، چیرۆکا مرۆڤ-سەنتەری یا بهێز، کو تێدا سروشت وەک کەرەستەیەک بۆ مفایێ مرۆڤی دهێتەنیشاندان و بهایێ ئه‌وێ یێ سەربخوه‌ و خۆیی دهێتەکێمکرن بۆ ب تنێ مفایەکێ بکارهینانێ. دوو، چیرۆکا هاولاتییێ نەچالاک و دەستهەلاتا کارا، چیرۆکەکە کو وێنەیەکێ ئایدیال بۆ دامودەزگەهێن دەولەتێ وەکو چارەسەرکەرێ ئێکانه دروست دکەت و د هەمان دەمدا ب شێوەیەکێ ستراتیژی چالاکییا جڤاکی یا سەربخوە و هزرا پشتخۆبەستنێ ژێدبەت. سێ، چیرۆکا کێشەیێن سادەکری و بێ سیاسەت؛ ل ڤێرێ کێشەیێن ژینگەهی ژ کۆنتێکستێ ئه‌وان یێ سیاسی و ئابووری یێ ئالۆز دهێنەدەرئێخستن و وەکو پرۆسێسەكا کارگێڕی بۆ گونجاندن و هەڤسەنگکرنا بەرژەوەندییێن جودا یێن ئابووری و جڤاکی دهێنەنیشاندان. ب ئه‌ڤی ڕەنگی، ژینگەهپارێزی دهێتەکێمکرن بۆ ب تنێ بابەتەکێ تەکنیکی یێ بڕێڤەبرنا ئارمانجان و ڕۆڵێ بەرژەوەندییێن کۆمپانییان و ململانێیێن سیستەمی دهێنەڤەشارتن." ب کۆرتی، ڤەکۆلین نیشان ددەت کو چاوا گۆتارا ژینگەهی، د بن ناڤێ پەروەردەکرنێدا، دهێتەبکارهینان داکو جیهانبینییەکا تایبەت ئاڤا بکەت و "هاولاتیێ باش" یێ پابەند ب سیستەمێ هەییڤە بەرهەمبهینیت؛ هاولاتییەکێ کو خودان هەلویستێن باشە، لێ ب شیانێن ڕەخنەیی یێن کێم بۆ ڕویبڕویبوونا کێشەیێن ڕاستەقینە دهێتەپرچەککرن. په‌یڤێن سه‌ره‌كی: زمانڤانیا ژینگەهی، شڕۆڤەکرنا گۆتارا ئیکۆلۆژی، چیرۆکێن ئەم ل گه‌ل دژین، پەروەردەیا ژینگەهی، ئایدۆلۆژی.

پوختە ل هەرێما کوردستانێ، سازییێن پەروەردەیی ب ڕێکا پرۆگرامێن خواندنێ ڕۆلەکێ سەرەکی د ئاڤاکرنا گۆتارا ژینگەهیدا دگێڕن. ئەڤ ڤەکۆلینە هەول ددەت پەیوەندییا د ناڤبەرا زمان، ئایدۆلۆژییا و ژینگەهپارێزییێ د ناڤ گۆتارا پەروەردەییدا دیار بکەت. ئارمانج ژ ئەڤێ ڤەکۆلینێ ئاشکەراکرنا ئه‌وان ستراتیژییێن گۆتاری و هەلبژارتنێن زمانڤانییە یێن کو بۆ بڕێڤەبرنا پەیامێن ئایدۆلۆژی د ناڤ پرۆگرامێن خواندنێدا دهێنەبکارهینان. ڤەکۆلین ل سەر بنەمایێ چارچووڤەیێ "شڕۆڤەکرنا گۆتارا ڕەخنەیی" (CDA) یا نۆرمان فێرکلافی هاتییەئەنجامدان، تێدا سێ نمونەیێن هەلبژارتی ژ زنجیرە پەرتووکێن "کارامەیی" یێن قۆناغا بنەڕەت (پۆلێن 2، 5، 8) هاتینەشڕۆڤەکرن. ئەنجامێن ڤەکۆلینێ ئاماژێ ب هندێ دکەن کو گۆتارا پەروەردەیی یا فەرمی ب شێوەیەکێ سیستماتیک مۆدێلەکا تایبەت یا ناسنامەیا ژینگەهی و دابەشکرنا بەرپرسیارییان ئاڤا دکەت. هەروەسا، ڤەکۆلین نیشان ددەت کا چەوا تێگەهێ ژینگەهپارێزییێ ل گەل هندەک بها و چەمکێن دی یێن جڤاکی و سیاسی د کۆنتێکستێ ئاڤاکرنا نەتەوەییدا دهێتەگرێدان، داکو خزمەتا ئارمانجێن پەروەردەیی و جڤاکی یێن بلندتر بکەت. پەیڤێن کلیل: شڕۆڤەکرنا گۆتارا ڕەخنەیی، گۆتارا پەروەردەیی، ژینگەهپارێزی، ئایدۆلۆژییا، پەرتووکا کارامەیی.