2026-06

گوڤارا زانستێن مرۆڤايه‌تى زانكويا زاخۆ (Issue : 2) (Volume : 14)

پۆختە: جڤاكێ ئيسلامى ژلايێ كار و پێشه‌يانڤه‌ هه‌مه‌جۆريه‌كا مه‌زن بخۆڤه‌ ديت، هه‌ر ئێك ژ ئه‌وان كاران ب ساخله‌ت و ڕۆلێن خۆ يێن جڤاكى و ئابوورى دهاته‌ نياسين، پێگه‌ها ئه‌وان كار و پيشه‌يان ژى ل دويڤ سروشت و جۆر و گرنگيا ئه‌وان دهاته‌ گوهۆڕين، د چوارچۆڤه‌يێ خواندنا جڤاكى و ئابوورى يا ده‌وله‌تا مه‌ماليك ئه‌ڤ ڤه‌كۆلينه‌ باس ل پيشه‌يا (الفرّاش) دكه‌ت، ب ئه‌وێ چه‌ندێ كو ئێك ژ ئه‌وان پيشه‌يان بوو يێن خودان جهه‌كى تايبه‌ت، هه‌تا كو ئه‌وێن پێ ڕادبووين؛ پشته‌ڤانى و چاڤدێريا ده‌ستهه‌لاتێ ب ده‌ستخۆڤه‌ ئينان. ئه‌ڤ ڤه‌كۆلينه‌ جه‌ختێ ل سه‌ر تێگه‌هێ (الفرّاش) دكه‌ت د چوارچۆڤه‌يێ ده‌وله‌تا مه‌ماليكان دا، سروشتێ ژيانا خودانێن ئه‌وێ پيشه‌يێ ژلايه‌نێن جڤاكى و ئابوورى ڤه‌ دده‌ته‌ ڕۆنكرن، ل گه‌ل خواندنا ڕه‌فتارا سولتان و ميرێن مه‌ماليك ل گه‌ل ئه‌وان، و دياركرنا ب ئه‌وان كه‌سايه‌تيێن ناڤوده‌نگيا خۆ د ئه‌وێ پيشه‌يێ دا ده‌رئێخستى، ديسان ڤه‌كۆلين پله‌ و ئه‌رك و مافێن خودانێن ئه‌وێ پيشه‌يێ بخۆڤه‌دگريت، زێده‌بارى پێگه‌ها ئه‌وێ د ئاڤاهيێ جڤاكى دا، و ڕۆخسارێن ديتنا گشتى بۆ ئه‌وێ د جڤاكێ مه‌ملوكى دا. د ڤەکولینێدا پێكۆل هاتيه‌كرن بەرسڤا ئەڤان پرسیاران بهێته‌دان، تێگه‌هێ زمانى و زاراڤى يێ (الفرّاش)؟ ڕەفتارێن سولتان و میرێن مةماليك ل گەل ئه‌وێن ب کارێ فەڕاشيێ ڕادبوون چه‌وا بوو؟ سروشتێ ژيانا جڤاكى و ئابوورى يا ئه‌وان كه‌سێن ب ئه‌ڤێ پيشه‌يێ ڕادبوون يێ چه‌وا بوو؟ ژ ناڤدارترین کەسێن ب ئەڤی کاری ڕادبوون كى بوون؟ چه‌وان ڕێكخستنا پله‌ و مووچه‌يێن خودانێن ئه‌ڤێ پيشه‌يێ دهاته‌كرن و ئه‌ركێن ئه‌وان چه‌وان دهاتنه‌ ده‌ستنيشانكرن؟ ديتنا جڤاكێ مه‌ملوكى بۆ ئه‌ڤێ پيشه‌يێ چه‌وابوو؟ ئه‌و چ جهـ بوون زۆرتر ئه‌و كاره‌ لێ دهاته‌ به‌رچاڤكرن؟ پەیڤێن سەرەکی: کار و پيشه‌، فەڕاش، مه‌ماليك، جڤاک

2025-12

گۆڤاری زانكۆ بۆ زانستە مرۆڤایەتییەكان (Issue : 6) (Volume : 29)

ئه‌ڤ ڤه‌كۆلينه‌ په‌رتووكا (بغية الطلب في تاريخ حلب) يا ابن العديم وه‌ك ژێده‌ره‌ك بۆ مێژوويا كوردان ل دويڤ خواندنه‌كا مێژوويى شرۆڤه‌كارى ڤه‌دكۆليت، كو په‌رتووكه‌كا ئینسکلوپێدی دهێته‌ دانان بۆ مێژوويا باژێرێ حه‌له‌ب، تێدا گه‌له‌ك زانياريێن گرنك ل دۆر كه‌سايه‌تيێن كورد داينه‌ دياركرن ب تايبه‌ت زانياريێن گرێدايى ب لايه‌نێن سياسى، له‌شكه‌رى، كارگێرى‌، ئه‌ده‌بى و ئايينى ڤه‌، ل ئه‌وى سه‌رده‌مى پتر شاھ و ميرێن بنه‌مالا ئه‌يوبى د بالا ده‌ست بوون ل باژێرێ حه‌له‌ب ب تايبه‌ت و وه‌لاتێ شام ب گشتى و ده‌رفه‌ت ب كوردان هاتبوو دان ڕۆلێ خۆ بگێرن، د ئه‌ڤێ ڤه‌كۆلينێ دا هه‌ول هاتيه‌ دان‌ ب هويرى ئه‌وان كه‌سايه‌تيێن كورد يێن ئه‌وى سه‌رده‌مى بده‌نه‌ دياركرن، ابن العديم د ئه‌ڤێ په‌رتووكا خۆدا پشتبه‌ستن ل سه‌ر چاڤپێكه‌فتنێن كه‌سايه‌تى كريه‌، شيايه‌ زانياريێن خۆ ب ده‌ستبێخيت ب رێكا هه‌ڤال و كه‌سانێن نزيكى خۆ، هه‌روه‌سان كارێ وى وه‌كو نڤيسكار ڕێك بۆ خۆشكربوو تێكه‌ليا كه‌له‌ك كه‌سايه‌تيێن جودا بكه‌ت ژ ئه‌وان ژى كه‌سايه‌تيێن خودان پۆستێن بلند چ يێن سياسى بن يان له‌شكه‌رى يان ئه‌ده‌بى، زێده‌بارى گه‌ريانێن وى بۆ گه‌له‌ك باژێران د ژيانا خۆدا، له‌وا ئه‌ڤ په‌رتووكه‌ ب ژێده‌ره‌كى گرنگ دهێته‌ دانان بۆ مێژوويا كوردان د ئه‌وى سه‌رده‌مى دا و زانياريێن ئه‌وى بووينه‌‌ ژێده‌ره‌كى گرنك بۆ مێژوونڤيسێن ل پشتى ئه‌وى هاتين.

2024-05

گۆڤاۆا زانکۆیا زاخۆ (Issue : 2) (Volume : 12)

Abstract: The study of this period is considered one of the important periods in Islamic history, because the Mamluks became the main force in the Islamic world during that period, and that period was not devoid of revolutions and coups against the ruling power. The Kurds, especially the Ayyubids, had the greatest role in ruling before the Mamluk period, and it is known that the role of the Kurds remained similar in the Mamluk era, but to a lesser extent. The Kurds participated in the events of that period, and sometimes they became the main centre in the events, and several times they participated in the internal disputes of the Mamluks and tried to dispossess power from the Mamluks and restore the Ayyubid rule, the Kurds always had a view that the Mamluks were the power that robbed them of their rule and they should restore it to its original owners

2023-12

گوڤارا زانکویا دهوک (Volume : 2)

The Kurdish element was one of the prominent elements in the Mamluk state (648-923 AH / 1250-1517 AD), and they had an important role in managing the affairs of the state, and the position of governor was one of the most important positions in which the Kurds left a clear mark, noting that there were Kurdish figures who held the position of guardianship in the Ayyubid period, and that was the reason why some of them were competent and experienced in managing the position of guardianship in the Mamluk era. The research attempts to highlight the Kurdish figures who had a role in assuming the position of governor in the city of Cairo during the Bahri and Circassian Mamluk period, and to focus on the most important Kurdish figures who had an influence on political events, and the dependence of the Mamluk sultans on them in Cairo, especially in managing state affairs, and taking their consults, suggestions and experiences that helped to assume the position of governor, and the Kurdish tribe (Gorani) played a major and effective role in this position.